شاخص توسعه انسانی    (Human Development Index بصورت خلاصه شده: HDI)، نام جدولی است تناسبی که در آن کشورهای جهان بر اساس فاكتورهایی از جمله درآمد سرانه واقعی، نرخ باسوادی، آموزش، بهداشت، تغذیه و نیز امید به زندگی (در بدو تولد) مورد مقایسه قرار می‌گیرند.

شاخص توسعه انسانی از سال ۱۹۹۱ میلادی توسط برنامه توسعه سازمان ملل متحد به مرحله اجرا گذاشته شد و از آن پس هر ساله فهرستی از کشورهای جهان را به ترتیب بالاترین تا پائین‌ترین رتبه‌ها را در مقایسه با نمودارها و کشورهای دیگر منتشر می‌کند. شاخص توسعه انسانی یکی از نمودارها و منابعی است که توسعه اقتصادی در کشورها و نحوه آن را نشان می‌دهد.

شاخص توسعه انسانی به معنای رتبه بندی کشورها از نظر پیشرفتهای توسعه انسانی و متوسط آسودگیهای زندگی است. کشورهایی که در رده‌های بالای شاخص توسعه انسانی قرار دارند، کشورهای توسعه یافته و کشورهایی که در رده‌های پائین شاخص توسعه انسانی قرار دارند، کشورهای توسعه نیافته و عقب افتاده‌تری از نظر پیشرفتهای جهانی هستند.

نروژ بالاترين شاخص را از آن خود کرد

رتبه 70 ايران در شاخص هاي توسعه انساني

جام جم آنلاين: گزارش توسعه انساني سال 2010 سازمان ملل متحد حکايت از رتبه 70 ايران در جهان است و نروژ، استراليا و نيوزلند به ترتيب در رده‌هاي بالاي شاخص توسعه انساني قرار دارند.

به گزارش مهر، دفتر توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) هر ساله گزارش توسعه انساني را که يکي از مهمترين و معتبرترين گزارشهاي اقتصادي و اجتماعي در جهان است، منتشر مي کند و روز پنجشنبه چهارم نوامبر اين گزارش منتشر شد.

در اين گزارش ، شاخص توسعه انساني (HDI) کشورها طبق معيارهايي از جمله اميد به زندگي، کيفيت نظام آموزشي، درآمد واقعي و سرانه درآمد ملي ارزيابي مي شود.  در گزارش توسعه انساني سازمان ملل نروژ، استراليا و نيوزلند رتبه هاي اول تا سوم جهان را به خود اختصاص دادند و  کشورهاي نيجريه، افغانستان، سيرالئون، جمهوري آفريقاي مرکزي، مالي، بورکينافاسو، کنگو، چاد، بروندي و گينه بيسائو رتبه هاي آخر اين جدول را از آن خود کردند.

نام 30 کشور جهان از 182 کشور به ترتيب بر اساس شاخص توسعه انساني عبارتند از: نروژ، استراليا، نيوزلند، آمريکا، ايرلند، ليختن اشتاين، هلند، کانادا، سوئد، آلمان، ژاپن، کره جنوبي، سوئيس، فرانسه، رژيم صهيونيستي، فنلاند، ايسلند، بلژيک، دانمارک، اسپانيا، هنگ کنگ، يونان، ايتاليا، لوکزمبورگ، اتريش، انگليس، سنگاپور، جمهوري چک، اسلوني و آندورا.

همچنين در اين گزارش آمده است: در سالهاي 2000 تا 2008 يعني طي هشت سال گذشته ميزان دسترسي به تلفن ثابت در ايران رشد 532 درصدي داشته است. در اين گزارش جمعيت کاربران اينترنت نيز در هشت سال گذشته رشد 3483 درصدي نشان مي دهد که اين موضوع بدان معني است که شمار کاربران اينترنت در سالهاي 2000 تا 2008 ، 34 برابر شده است و ايران توانست رتبه 15 جهان را از نظر رشد کاربران اينترنت به خود اختصاص دهد.

بر اساس گزارش توسعه انساني 2010 سازمان ملل متحد، رتبه ايران از نظر شاخص توسعه انساني نيز 18 رتبه ارتقا يافت. براساس اين گزارش، امسال جمهوري اسلامي ايران در شمار کشورهايي با توسعه انساني بالا قرار گرفته که نسبت به سال 2009 به ميزان 18 رتبه صعود کرده است.

شاخص توسعه انساني از سال 1991 ميلادي توسط برنامه توسعه سازمان ملل متحد به مرحله اجرا گذاشته شد و از آن پس هر ساله فهرستي از کشورهاي جهان را به ترتيب بالاترين تا پائين‌ترين رتبه‌ها را در مقايسه با نمودارها و کشورهاي ديگر منتشر مي‌کند.

کشورهايي که در رده‌هاي بالاي شاخص توسعه انساني قرار دارند، کشورهاي توسعه يافته و کشورهايي که در رده‌هاي پائين شاخص توسعه انساني قرار دارند، کشورهاي توسعه نيافته و عقب افتاده ‌تري از نظر پيشرفتهاي جهاني هستند.

منابع :

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

جام جم آنلاين